Sportmedischnetwerk.nl
In gewone taalVoor professionals

Onderbeen

Zweepslag

Ook bekend als: Coup de fouet, tennis leg, kuitspierscheur

Een zweepslag is een gedeeltelijke scheur in de kuitspier. Je voelt tijdens het sporten een plotselinge, scherpe pijn in de kuit, alsof je ergens door geraakt wordt. De blessure geneest zonder operatie en de vooruitzichten zijn goed.

Wat is het?

Bij een zweepslag scheurt meestal een deel van de binnenste kop van de grote kuitspier, vlakbij de overgang van spier naar pees. Het gebeurt bij een plotselinge beweging waarbij je voet omhoog buigt terwijl je knie gestrekt is, bijvoorbeeld bij een felle afzet. Het is vooral een sportblessure, met name bij racket- en sprongsporten, vandaar ook de naam tennis leg. De blessure komt vooral voor bij ongetrainde sporters van middelbare leeftijd, bij mannen vaker dan bij vrouwen. Hij treedt vaak op als de spier onvoldoende is opgewarmd of juist oververmoeid is. Opvallend is dat ongeveer 20 procent van de sporters vooraf al een vermoeid of strak gevoel in de kuit had. De diagnose wordt gesteld met lichamelijk onderzoek. Bij twijfel is een echo het aangewezen onderzoek.

Hoe herken je het?

  • Plotselinge, scherpe pijn in het midden van de kuit, alsof je door iets geraakt wordt
  • Soms hoor of voel je een knap
  • Op de voet staan is meteen erg pijnlijk, je houdt je voet vaak met de tenen naar beneden gericht, in spitsstand
  • Milde zwelling, later vaak een bloeduitstorting
  • Op de tenen staan op het aangedane been lukt vaak niet
  • Drukken op de binnenkant van de kuitspier, net boven de achillespees, is erg pijnlijk

Wat kun je zelf doen?

  • Bescherm de kuit direct na het ontstaan en stop met sporten
  • Koel de kuit en gebruik eventueel een drukverband, leg het been omhoog
  • Blijf voorzichtig bewegen binnen de pijngrens, vroeg mobiliseren is belangrijk
  • Een hakverhoging in je schoen kan het lopen makkelijker maken
  • Heb je pijnstilling nodig? Overleg dan met je huisarts of apotheker
  • Warm bij terugkeer naar sport altijd goed op

Wanneer ga je naar wie?

Huisarts

Voor het bevestigen van de diagnose en om zeker te weten dat de achillespees niet gescheurd is.

Sportarts

Bij twijfel over de diagnose of behoefte aan meer detail, bijvoorbeeld met een echo.

Vind een sportarts in de buurt

(Sport)fysiotherapeut

Bij een ernstiger letsel of als het herstel niet vlot verloopt. Voor de recreatieve sporter is begeleiding meestal niet nodig.

Vind een (sport)fysiotherapeut in de buurt

Hoe wordt het behandeld?

De behandeling is zonder operatie. Direct na het ontstaan: beschermen, gedoseerd belasten, koelen, een drukverband en het been omhoog leggen. Pijnstilling kan zo nodig kortdurend worden gebruikt, in overleg met je huisarts of apotheker. Vroeg beginnen met bewegen is belangrijk, een hakverhoging kan daarbij helpen. Daarna volgt een opbouwend oefenprogramma: eerst rustige beweegoefeningen en voorzichtig rekken, daarna kuitversterkende oefeningen die stap voor stap zwaarder worden. Train daarbij de hele kuit door de kniehoek te variëren tijdens het kuitheffen. Het leeghalen van de bloeduitstorting wordt niet aanbevolen.

Herstel en weer sporten

De vooruitzichten zijn goed. De meeste mensen kunnen na 2 tot 6 weken weer sporten. Bij een ernstiger scheur kan het herstel enkele maanden duren.

Je kunt weer volledig sporten als je alle bewegingen die voor jouw sport nodig zijn pijnvrij kunt uitvoeren. Bouw het rennen langzaam op, in combinatie met sportspecifieke oefeningen. Zorg voor een goede warming-up voordat je traint.

Neem direct contact op met een arts als:

  • Je kunt niet meer op je tenen staan en je twijfelt of de achillespees gescheurd is
  • De pijn of zwelling neemt na de eerste dagen juist toe in plaats van af
  • De kuit wordt na enkele dagen dikker, warmer en pijnlijker
  • Je voet wordt doof, bleek of koud
  • Neem in deze gevallen direct contact op met je huisarts

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek of advies van een zorgverlener. Twijfel je, of houden je klachten aan? Neem dan contact op met je huisarts, fysiotherapeut of sportarts.