Onderbeen

Stressfractuur van het scheenbeen

Ook bekend als: Vermoeidheidsbreuk, tibia stressfractuur

Een stressfractuur van het scheenbeen is een klein scheurtje in het bot door langdurige overbelasting. Het komt vooral voor bij sporters die veel lopen of springen, vaak na een plotselinge toename in training. De behandeling bestaat uit rust en het aanpakken van de oorzaken.

Wat is het?

Een stressfractuur ontstaat als je bot langere tijd zwaarder wordt belast dan het aankan. Door de steeds herhaalde belasting ontstaan haarscheurtjes in het bot, die kunnen uitgroeien tot een breukje. Het scheenbeen is het bot waar dit het vaakst gebeurt. De blessure is vooral bekend bij hardlopers, dansers en militairen, maar elke sport met veel loop- of sprongbelasting kan hem veroorzaken. Meestal is er een plotselinge toename in trainingsomvang of intensiteit aan voorafgegaan. Andere factoren die het risico vergroten zijn onder meer: vrouw zijn, roken, slecht passend schoeisel, een harde ondergrond, een beenlengteverschil, platvoeten of juist holvoeten, verkorte of verzwakte kuitspieren en een verminderde botdichtheid, bijvoorbeeld door te weinig vitamine D of calcium, te weinig eten of lage oestrogeenspiegels. De meeste stressfracturen zitten aan de binnenachterkant van het scheenbeen en genezen goed. Een stressfractuur aan de voorkant van het scheenbeen is zeldzamer en geneest moeilijker. De diagnose wordt gesteld met beeldvorming. Een gewone röntgenfoto laat in het begin vaak niets zien, een MRI-scan is het meest betrouwbaar.

Hoe herken je het?

• Zeurende pijn op één plek in het onderbeen, tijdens of na het sporten
• Bij langer bestaande klachten ook pijn bij dagelijkse activiteiten of zelfs in rust
• Duidelijke drukpijn op één plek van het scheenbeen
• Soms is er op die plek een vaste verdikking voelbaar
• Een stressfractuur aan de binnenachterkant kan ook pijn in de kuit geven

Wat kun je zelf doen?

• Stop tijdelijk met de sport die de klachten heeft veroorzaakt, dat is essentieel voor het herstel
• Ontzie het been en forceer niets zolang je pijn hebt
• Houd je conditie op peil met activiteiten die geen pijn doen, zoals zwemmen, fietsen of de crosstrainer
• Kijk kritisch naar je trainingsopbouw, schoenen en ondergrond
• Twijfel je over je voeding, vitamine D of calcium? Overleg dan met je huisarts
• Ga bij aanhoudende, plaatselijke botpijn altijd naar een zorgverlener, want een foto in de beginfase kan de breuk missen

Wanneer ga je naar wie?

Hoe wordt het behandeld?

De basis van de behandeling is relatieve rust: tijdelijk stoppen met de sport die de breuk heeft veroorzaakt. Soms is een periode nodig waarin je het been niet of maar gedeeltelijk mag belasten. Bij pijn bij dagelijkse activiteiten kan een speciale loopschoen (Walker) het herstel versnellen. Een stressfractuur aan de voorkant van het scheenbeen vraagt om langere ontlasting, soms minstens 6 tot 8 weken. Geneest deze variant na 3 tot 6 maanden niet, dan volgt een operatie waarbij het bot wordt vastgezet met een pen of een plaatje. Daarnaast worden de onderliggende risicofactoren aangepakt.

Herstel en weer sporten

De meeste sporters herstellen goed en keren terug in hun sport. Bij een stressfractuur aan de binnenachterkant van het scheenbeen duurt het gemiddeld ongeveer 2 maanden voordat je weer kunt sporten. Bij een stressfractuur aan de voorkant duurt dit gemiddeld ongeveer 7 maanden. Het herstel wordt gevolgd op basis van je klachten, niet alleen op basis van foto's.

Bouw de belasting langzaam op. Pijnvrij kunnen bewegen en geen drukpijn meer hebben zijn hierin leidend. Vroeg in het herstel kun je al hardloopbewegingen maken in een zwembad of op een antizwaartekrachtloopband. Houd je conditie bij met zwemmen, fietsen of de crosstrainer. Kijk tijdens de revalidatie samen met je behandelaar naar risicofactoren zoals je looptechniek.

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek of advies van een zorgverlener. Twijfel je, of houden je klachten aan? Neem dan contact op met je huisarts, fysiotherapeut of sportarts.