Enkel en voet

Hoge enkelverstuiking

Ook bekend als: Syndesmoseletsel, high ankle sprain

Bij een hoge enkelverstuiking zijn de banden beschadigd die het scheenbeen en het kuitbeen vlak boven de enkel bij elkaar houden. Dit letsel is vaak ernstiger dan een gewone verzwikking en het herstel duurt gemiddeld twee keer zo lang. De behandeling hangt af van de stabiliteit van de enkel: van gips tot een operatie.

Wat is het?

Vlak boven je enkel worden het scheenbeen en het kuitbeen bij elkaar gehouden door stevige banden. Deze verbinding heet de syndesmose en is belangrijk voor de stabiliteit van je enkel, vooral bij het lopen. Bij ongeveer 11 tot 18 procent van de enkelverzwikkingen raakt deze verbinding beschadigd. Dat gebeurt meestal doordat de voet onder belasting naar buiten draait. Voetballers, American football spelers en skiërs lopen een hoger risico. De ernst wordt ingedeeld in drie graden, van een opgerekte of gedeeltelijk gescheurde band zonder instabiliteit (graad 1) tot een volledige scheur van meerdere banden met een instabiele enkel (graad 3). Vaak is er ook ander letsel, zoals een botbreuk of schade aan de banden aan de binnenkant van de enkel.

Hoe herken je het?

• Aanhoudende pijn hoog in de enkel, boven de gewone enkelbanden.
• Vooral afzetten en lopen op oneffen grond is pijnlijk.
• De voet omhoog bewegen richting het scheenbeen is beperkt en pijnlijk.
• De klachten houden langer aan dan bij een gewone verzwikking.

Wat kun je zelf doen?

• Behandel de enkel direct na het ongeval zoals bij een verzwikking: bescherming, koelen, een drukverband en het been omhoog leggen.
• Loop niet door met aanhoudende pijn hoog in de enkel: laat de enkel onderzoeken.
• Wil je iets tegen de pijn nemen, overleg dan met je huisarts of apotheker.

Wanneer ga je naar wie?

Hoe wordt het behandeld?

De eerste behandeling is zoals bij een gewone verzwikking: bescherming, gedoseerd belasten, koelen, een drukverband en het been omhoog. Daarna hangt de behandeling af van de ernst. Bij een graad 1 letsel krijg je een tot drie weken gips of een speciale loopschoen zonder belasting, daarna bouw je de belasting geleidelijk op. Bij een graad 2 letsel bepaalt de stabiliteit van de enkel de keuze: een stabiele enkel wordt zonder operatie behandeld, met langere periodes van ontlasten en opbouwen. Een instabiele enkel, dus een instabiel graad 2 letsel of een graad 3 letsel, wordt geopereerd. De chirurg zet de verbinding vast met schroeven of met een speciaal koordsysteem dat later niet verwijderd hoeft te worden. Na de operatie volgt bij letsel zonder bijkomende schade twee weken gips zonder belasting, daarna wordt de belasting in twee weken opgebouwd, samen met oefentherapie.

Herstel en weer sporten

Het herstel duurt gemiddeld twee keer zo lang als bij een gewoon enkelbandletsel. Vroeg beginnen met bewegingsoefeningen is belangrijk, waarbij het ver omhoog bewegen van de voet in het begin nog wordt beperkt met tape en aangepaste oefeningen. Daarna volgen opbouwende balans- en krachttraining. Blijven pijn en zwelling uit, dan wordt de revalidatie uitgebreid met sportspecifieke oefeningen waarbij snelheid en intensiteit langzaam omhoog gaan. Een brace of tape wordt vaak gebruikt om de enkel te ondersteunen.

Je mag weer sporten als je 30 seconden pijnvrij kunt hinkelen op het aangedane been en sportspecifieke oefeningen technisch goed en pijnvrij kunt uitvoeren. Gemiddeld duurt dat bij een graad 1 letsel en een stabiel graad 2 letsel 6 tot 8 weken, bij een instabiel graad 2 letsel 8 tot 10 weken en bij een graad 3 letsel 10 tot 14 weken.

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek of advies van een zorgverlener. Twijfel je, of houden je klachten aan? Neem dan contact op met je huisarts, fysiotherapeut of sportarts.