Sportmedischnetwerk.nl
In gewone taalVoor professionals

Schouder

Schouder uit de kom (instabiele schouder)

Ook bekend als: Schouderluxatie, schouderinstabiliteit, subluxatie

De schouder is het gewricht dat het vaakst uit de kom schiet. Bij jonge sporters is de kans groot dat dit opnieuw gebeurt. Na een stabiliserende operatie is die kans veel kleiner en kun je na ongeveer 4 tot 6 maanden weer sporten.

Wat is het?

Je schouder is het gewricht in je lichaam dat het vaakst uit de kom schiet (een luxatie). Dit overkomt ongeveer 1,7 procent van de mensen. Jonge leeftijd, mannelijk geslacht en contactsporten vergroten de kans dat de schouder daarna instabiel blijft. In meer dan 90 procent van de gevallen schiet de schouder naar voren uit de kom, meestal door een ongeval. Daarbij kan schade ontstaan aan bot, pezen, de rand van de gewrichtskom (het labrum), het kapsel of de banden. Soms is er geen ongeval geweest, maar zijn de gewrichtsbanden van nature soepel of werkt de aansturing van de schouderspieren niet goed. Bij sporters gaat het meestal om instabiliteit naar voren.

Hoe herken je het?

  • Je schouder schiet uit de kom, of het voelt alsof dat bijna gebeurt.
  • Meestal gebeurt dit tijdens een ongeval of harde botsing, en schiet de kop naar voren.
  • Na een eerdere luxatie voelt je schouder onzeker of los bij bepaalde bewegingen.
  • Bij jonge sporters en bij contactsporten schiet de schouder er vaker opnieuw uit.

Wat kun je zelf doen?

  • Is je schouder uit de kom? Probeer hem nooit zelf terug te zetten. Zoek direct medische hulp.
  • Vermijd na een luxatie de standen waarin je schouder eruit kan schieten, tot je hierover advies hebt gekregen.
  • Zwemmen en roeien kunnen helpen om de controle over je schouder te verbeteren. Overleg met je fysiotherapeut wat bij jou past.
  • Heb je veel pijn? Overleg dan met je huisarts of apotheker over pijnstilling.

Wanneer ga je naar wie?

huisarts

Direct na een schouder uit de kom, en voor een eerste beoordeling en verwijzing bij instabiliteitsklachten.

sportarts

Om te bepalen hoe instabiel je schouder is en wat verstandig is voor jouw sport. De sportarts kan foto's, een CT-scan of een MRI-scan laten maken.

Vind een sportarts in de buurt

(sport)fysiotherapeut

Voor oefentherapie: het versterken van de schouderpezen, de deltaspier en de spieren rond je schouderblad, en het trainen van de controle over je schouder.

Vind een (sport)fysiotherapeut in de buurt

orthopedisch chirurg

Bij schade aan bot of labrum, bij steeds terugkerende luxaties, of als oefentherapie onvoldoende helpt. De chirurg kan de schouder met een operatie stabiliseren.

Vind een orthopedisch chirurg in de buurt

Hoe wordt het behandeld?

Oefentherapie werkt vooral goed als de schouder niet door een ongeval instabiel is geworden, of als de aansturing van de spieren het probleem is. De oefeningen richten zich op het versterken van de schouderpezen, de deltaspier en de spieren rond het schouderblad. Soms wordt bij een sporter aan het begin van het seizoen eerst 3 weken oefentherapie geprobeerd, als er geen botschade is. Belangrijk om te weten: bij sporters is de kans dat de schouder zonder operatie opnieuw uit de kom schiet 3 tot 7 keer groter dan na een stabiliserende operatie. Een operatie wordt geadviseerd bij schade aan de structuren van de schouder, of als klachten aanhouden ondanks fysiotherapie. Meestal zet de chirurg via een open of kijkoperatie de voorste rand van het labrum weer vast (Bankart-herstel). Bij groter botverlies wordt een stukje bot verplaatst om de kom te versterken (Latarjet-procedure).

Herstel en weer sporten

Na een luxatie die zonder operatie wordt behandeld, draag je de eerste week een mitella en doe je voorzichtige bewegingsoefeningen. In de tweede week train je de spieren die je schouder stabiel houden. Na 3 weken kan terugkeer naar sport in beeld komen. Na een stabiliserende operatie duurt de terugkeer naar sport ongeveer 4 tot 6 maanden.

Na een operatie bouw je per maand op. Maand 1: mitella en spieren aanspannen zonder te bewegen. Maand 2: passieve bewegingsoefeningen en oefeningen voor je gevoel van positie. Maand 3: actief bewegen met steeds meer weerstand. Maand 4: uitbreiden en sportspecifiek trainen. Volledig sporten mag als de kracht van je geopereerde schouder gelijk is aan die van de andere kant, meestal na ruim 4 maanden. Zonder operatie kan sporthervatting al na ongeveer 3 weken, als de opbouw goed verloopt.

Neem direct contact op met een arts als:

  • Je schouder is uit de kom en blijft eruit: ga direct naar de huisarts of de spoedeisende hulp. Zet hem nooit zelf terug.
  • Na een luxatie voelt je arm of hand doof, tintelt hij of wordt hij bleek of koud.
  • Je kunt je arm door de pijn helemaal niet meer bewegen.

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek of advies van een zorgverlener. Twijfel je, of houden je klachten aan? Neem dan contact op met je huisarts, fysiotherapeut of sportarts.