Enkel en voet

Kraakbeenschade in de enkel

Ook bekend als: Osteochondraal defect (OCD)

Bij kraakbeenschade in de enkel is er een beschadiging van het kraakbeen en het bot eronder, meestal ontstaan door een verzwikking. Typisch is diepe pijn in de enkel die aanhoudt, ook maanden na het ongeval. De behandeling begint met rust en opbouw, een operatie komt pas in beeld als dat lange tijd niet genoeg helpt.

Wat is het?

Kraakbeen is de gladde laag die de botten in een gewricht bedekt. Bij een osteochondraal defect is er een beschadiging van het kraakbeen en het botlaagje eronder, meestal in het sprongbeen. De meest voorkomende oorzaak is een enkelverzwikking. Zo'n beschadiging kan vanzelf genezen of rustig blijven, maar kan ook diepe pijn in de enkel geven. Die pijn komt niet uit het kraakbeen zelf, maar uit het gevoelige bot eronder. Belangrijk om te weten: heb je twee maanden na een verzwikking nog steeds diepe pijn in je enkel, laat dan onderzoeken of er kraakbeenschade is. Op een gewone röntgenfoto wordt deze schade in 30 tot 50 procent van de gevallen gemist, daarom is vaak een MRI- of CT-scan nodig.

Hoe herken je het?

• Diepe pijn in de enkel tijdens en na activiteit.
• De klachten houden aan, ook weken tot maanden na een verzwikking.
• Zwelling of bewegingsbeperking kan ontbreken, de enkel ziet er vaak normaal uit.
• Soms schiet de enkel op slot: dat kan betekenen dat er een stukje bot of kraakbeen los ligt.

Wat kun je zelf doen?

• Neem rust en verminder activiteiten die de diepe pijn oproepen.
• Bouw de belasting daarna rustig op, met de pijn als leidraad.
• Heb je twee maanden na een verzwikking nog diepe pijn in je enkel, maak dan een afspraak voor onderzoek.
• Wil je iets tegen de pijn nemen, overleg dan met je huisarts of apotheker.

Wanneer ga je naar wie?

Hoe wordt het behandeld?

De behandeling begint zonder operatie, met rust en ontstekingsremmers, gevolgd door een geleidelijke opbouw van de belasting. Alleen als een stukje bot of kraakbeen is losgeraakt en de enkel op slot schiet, is op korte termijn een operatie nodig. Helpt de behandeling zonder operatie na een jaar onvoldoende, dan kan een operatie overwogen worden. Bij kleinere beschadigingen kiest de chirurg meestal voor een kijkoperatie waarbij het defect wordt schoongemaakt en het bot wordt aangeprikt om herstel te stimuleren, microfracture genoemd. Deze behandeling is bij ongeveer 80 procent van de patiënten succesvol. Voor grotere defecten, of als de eerste operatie niet helpt, zijn er andere technieken. Er is ook een nieuwere methode waarbij het losse kraakbeen tijdens een kijkoperatie wordt vastgezet, met veelbelovende eerste resultaten.

Herstel en weer sporten

Na een kijkoperatie met microfracture bouw je de belasting in zes weken op: de eerste twee weken alleen aantippen met twee krukken, daarna stap voor stap meer steun op de voet. Direct na de operatie oefen je drie keer per dag vijf minuten door de voet actief op en neer te bewegen, draaibewegingen worden afgeraden. De eerste zes weken oefen je onbelast met de fysiotherapeut, daarna belast, met aandacht voor balans, stabiliteit en kracht. Is het kraakbeen tijdens de operatie vastgezet, dan duurt het herstel langer: eerst zes weken gips zonder belasting en daarna zes weken gips met belasting.

Na een kijkoperatie met microfracture: piekbelasting vanaf twaalf weken en contactsport na achttien weken, als het herstel goed verloopt. Na een operatie waarbij het kraakbeen is vastgezet: piekbelasting vanaf achttien weken en contactsport na 24 weken.

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek of advies van een zorgverlener. Twijfel je, of houden je klachten aan? Neem dan contact op met je huisarts, fysiotherapeut of sportarts.