Elleboog

Kraakbeenletsel in de elleboog

Ook bekend als: Osteochondraal defect (OCD), osteochondritis dissecans van de elleboog

Bij dit letsel raken het kraakbeen en het bot eronder in de elleboog beschadigd. Het komt vooral voor bij jonge turnsters en bovenhandse sporters vanaf ongeveer 11 jaar. Stabiele beschadigingen herstellen vaak met rust en oefentherapie, bij instabiele of losse stukjes is meestal een operatie nodig.

Wat is het?

Kraakbeen is de gladde laag die de botten in een gewricht bedekt. Bij een osteochondraal defect raakt dit kraakbeen, samen met het bot eronder, beschadigd. In de elleboog gebeurt dit meestal in het capitellum, een deel van de bovenarm dat in het elleboogsgewricht ligt. De waarschijnlijke oorzaak is herhaalde druk op dit deel van het gewricht, bijvoorbeeld door turnen of veel bovenhands gooien. Het letsel komt vooral voor in de dominante arm van sporters vanaf ongeveer 11 jaar. Bij kinderen jonger dan 10 jaar bestaat een andere aandoening van hetzelfde botdeel, de ziekte van Panner, die meestal vanzelf herstelt. Een arts moet deze twee goed van elkaar onderscheiden, want een osteochondraal defect heeft meestal wel behandeling nodig.

Hoe herken je het?

• Pijn in de elleboog, in het begin vaak als enige klacht.
• Later ook een krakend gevoel in het gewricht.
• Slotklachten: de elleboog blokkeert soms even.
• Je kunt de elleboog minder goed bewegen, soms lukt volledig strekken niet meer.
• Zwelling en drukpijn aan de zijkant van het elleboogsgewricht.

Wat kun je zelf doen?

• Stop tijdelijk met de sport die de klachten veroorzaakt en pas belastende activiteiten aan.
• Sport niet door de pijn heen.
• Wacht niet te lang met hulp zoeken, zeker bij jonge sporters. Hoe eerder het letsel wordt beoordeeld, hoe meer behandelmogelijkheden er zijn.

Wanneer ga je naar wie?

Hoe wordt het behandeld?

Met een MRI-scan beoordeelt de arts of het letsel stabiel of instabiel is. Stabiele letsels worden behandeld zonder operatie: belastende activiteiten aanpassen en tijdelijk stoppen met sporten, meestal met drie tot zes weken rust. Is de pijn weg, dan start oefentherapie met kracht- en strekoefeningen. Bij instabiele letsels, losse stukjes in het gewricht of klachten die aanhouden, wordt meestal geopereerd. Er zijn grofweg drie operaties: het schoonmaken van het gewricht in combinatie met kleine gaatjes in het bot (debridement met microfracture), het vastzetten van een los stuk (fixatie), of het verplaatsen van een stukje bot met kraakbeen uit het eigen lichaam (OATS). Welke techniek het beste past, hangt af van het letsel. Er is nog geen sluitend bewijs welke behandeling in welke situatie het allerbeste werkt.

Herstel en weer sporten

Zonder operatie keren sporters meestal na drie tot zes maanden terug naar hun sport. Na een operatie hangt het herstel af van de techniek. Na het schoonmaken van het gewricht mag je meestal direct beginnen met bewegen en wordt sporthervatting na één tot vier maanden beschreven. Na een transplantatie van een stukje bot met kraakbeen (OATS) krijg je eerst twee weken gips, daarna bouw je de beweeglijkheid op en kun je meestal na drie tot zes maanden weer sporten.

Zonder operatie meestal na drie tot zes maanden. Na een operatie varieert dit van één tot zes maanden, afhankelijk van de techniek. In onderzoeken haalt na een transplantatie van bot met kraakbeen (OATS) ongeveer 95 procent van de sporters het oude niveau, na fixatie ongeveer 72 procent en na schoonmaken van het gewricht ongeveer 62 procent. Deze cijfers zijn lastig te vergelijken, omdat elke operatie bij een ander soort letsel wordt gebruikt.

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek of advies van een zorgverlener. Twijfel je, of houden je klachten aan? Neem dan contact op met je huisarts, fysiotherapeut of sportarts.