Heup

Heupimpingement (FAI)

Ook bekend als: Femoroacetabulair impingement, inklemming van de heup, CAM- of PINCER-impingement

Bij heupimpingement maken de heupkop en de heupkom tijdens het bewegen te vroeg contact met elkaar. Dat geeft pijn in de heup of lies, vooral bij jonge sporters die veel draaien en keren, zoals voetballers. De klachten kunnen worden behandeld met oefentherapie en aanpassing van de belasting, en soms met een operatie.

Wat is het?

Impingement betekent inklemming. Bij heupimpingement, afgekort FAI, sluiten de vorm van de heupkop en de heupkom niet helemaal goed op elkaar aan. Daardoor maken de botdelen bij bepaalde bewegingen te vroeg contact en klemt de heup als het ware in. Dat geeft pijn bij bewegen of in bepaalde houdingen. Er zijn drie vormen: een afwijkende vorm van de heuphals, het stuk bot net onder de heupkop (CAM), een afwijkende vorm van de heupkom (PINCER) of een combinatie van beide. FAI komt vooral voor bij jonge sporters die hun heupen zwaar belasten met wenden, keren en draaien, zoals voetballers. Voor de diagnose moeten drie dingen bij elkaar passen: je klachten, de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek en de afwijkingen op röntgenfoto's van de heup.

Hoe herken je het?

• Pijn in je heup of lies bij bewegen of in bepaalde houdingen.
• De pijn kan ook in je rug, bil of bovenbeen zitten.
• Klikken, stijfheid, slotklachten of het gevoel dat je heup doorzakt.
• Je heup beweegt minder soepel, vooral het naar binnen draaien van het been is vaak beperkt.

Wat kun je zelf doen?

• Pas je belasting aan: verminder tijdelijk de bewegingen en trainingen die de pijn duidelijk uitlokken.
• Blijf wel bewegen op een manier die geen of weinig pijn geeft.
• Bouw de sportbelasting rustig op en laat je klachten het tempo bepalen.
• Houden de klachten aan, maak dan een afspraak bij je huisarts of sportarts voor onderzoek.

Wanneer ga je naar wie?

Hoe wordt het behandeld?

De behandeling kan zonder of met operatie. Zonder operatie bestaat die uit uitleg over de aandoening, aanpassing van leefstijl en belasting, en oefentherapie onder begeleiding van een fysiotherapeut. De oefeningen richten zich op stabiliteit van heup en romp, spierkracht, beweeglijkheid en een goed bewegingspatroon. Bij een operatie, via een kijkoperatie of een open ingreep, verbetert de chirurg de vorm van de heuphals of de heupkom, zodat de heup weer vrij kan bewegen zonder inklemming. Als de kraakbeenring van de heupkom (het labrum) beschadigd is, kan die worden hersteld of verwijderd. Welke aanpak het beste past, verschilt per persoon en hangt af van de precieze afwijking.

Herstel en weer sporten

Na de behandeling volg je een oefenprogramma dat stap voor stap wordt opgebouwd. Veel mensen keren daarna terug op hun oude niveau van activiteiten, ook in de sport. Zonder behandeling nemen de klachten waarschijnlijk toe in de loop van de tijd. Hoe het op de lange termijn precies verloopt, is nog niet goed bekend.

Na het doorlopen van een opbouwend oefenprogramma kun je het sporten hervatten. Bouw de duur en de intensiteit geleidelijk op en laat de reactie van je heup op de belasting bepalen hoe snel je verder gaat. Veel sporters komen terug op hun oude niveau.

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek of advies van een zorgverlener. Twijfel je, of houden je klachten aan? Neem dan contact op met je huisarts, fysiotherapeut of sportarts.