Heup
Plotselinge liespijn (acute liesblessure)
Ook bekend als: Acute liespijn, liesverrekking, adductorenblessure
Plotselinge liespijn ontstaat vaak tijdens het sporten, bijvoorbeeld bij het schoppen van een bal of een snelle draai. Meestal is een spier of pees aan de binnenkant van het bovenbeen overrekt of gescheurd. De behandeling bestaat bijna altijd uit rust en een opbouwend oefenprogramma, een operatie is zelden nodig.

Wat is het?
Bij een acute liesblessure krijg je plotseling pijn in de lies tijdens een explosieve beweging, zoals schieten of snel van richting veranderen. Meestal gaat het om de lies van je voorkeursbeen. In de meeste gevallen is er een spier of pees overrekt of gedeeltelijk gescheurd. Het vaakst zijn dat de adductoren, de spieren aan de binnenkant van je bovenbeen. Soms gaat het om de heupbuigspier (iliopsoas) of een spier aan de voorkant van het bovenbeen (rectus femoris), of om een combinatie daarvan. De grootste risicofactor is een eerdere liesblessure. Andere oorzaken, zoals een botbreukje of een liesbreuk, zijn zeldzamer, maar een arts houdt daar wel rekening mee. Bij jonge sporters die nog groeien wordt vaak een röntgenfoto van het bekken gemaakt om een botafscheuring (avulsiefractuur) uit te sluiten.
Hoe herken je het?
- Plotselinge, scherpe pijn in de lies tijdens een explosieve beweging, zoals schieten, sprinten of draaien.
- De pijn zit meestal aan de kant van je voorkeursbeen.
- Soms zie je een bloeduitstorting of voel je een deukje in de spier.
- Aanspannen of rekken van de spieren aan de binnenkant van je bovenbeen doet pijn.
- Doorsporten lukt niet meer, of alleen met veel pijn.
Wat kun je zelf doen?
- Stop met de activiteit en neem in het begin rust: vermijd bewegingen die veel pijn doen.
- Wil je de pijn verlichten, dan kun je de pijnlijke plek de eerste dagen kort koelen. Gebruik zo nodig ook lichte druk (compressie), bijvoorbeeld met een strakke sportbroek of een drukverband.
- Blijf rustig bewegen binnen de pijngrens, volledig stilzitten is meestal niet nodig.
- Wil je pijnstilling gebruiken, overleg dan met je huisarts of apotheker.
- Bouw de belasting daarna stap voor stap op, met de pijn als leidraad. Nemen de pijn of de ochtendstijfheid toe, doe dan een stap terug.
- Ga niet te vroeg weer voluit sporten: onvoldoende herstel vergroot de kans op een nieuwe blessure of langdurige liesklachten.
Wanneer ga je naar wie?
huisarts
Voor een eerste beoordeling van de blessure en een verwijzing als dat nodig is.
sportarts
Als de diagnose niet duidelijk is, bij hevige pijn of veel krachtsverlies, en bij jonge sporters in de groei: dan kan een röntgenfoto of ander onderzoek nodig zijn.
Vind een sportarts in de buurt(sport)fysiotherapeut
Voor het begeleide oefenprogramma in fasen, van rustige spieroefeningen tot sportspecifieke training en terugkeer in je sport.
Vind een (sport)fysiotherapeut in de buurtorthopedisch chirurg
Alleen in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij een volledige spier- of peesscheur of een botafscheuring. Een operatie is zelden nodig.
Vind een orthopedisch chirurg in de buurtHoe wordt het behandeld?
De behandeling is bijna altijd zonder operatie. Je doorloopt vier fasen: eerst rust en herstel van de beweeglijkheid met lichte spieroefeningen, daarna opbouwende krachttraining voor romp, bekken en bovenbeen, vervolgens sportspecifieke training met meer dynamiek en conditie, en tot slot de terugkeer naar je eigen sport. Je gaat pas naar de volgende fase als je klachten en je functie dat toelaten, niet op basis van een vaste tijd. Een operatie wordt alleen overwogen bij professionele sporters met een volledige scheur of een botafscheuring.
Herstel en weer sporten
Hoe lang het herstel duurt, hangt af van welke spier of pees is beschadigd en hoe ernstig het letsel is. Dit varieert van enkele weken tot meer dan zes maanden bij een volledige scheur of een botafscheuring. Te snel opbouwen kan leiden tot een nieuwe blessure of tot langdurige liesklachten.
Je bouwt het sporten geleidelijk op, op geleide van je klachten. Je begint met sportspecifieke oefeningen en voert daarna de intensiteit, snelheid en dynamiek stap voor stap op. Pas als dat goed gaat, keer je volledig terug in je sport.
Neem direct contact op met een arts als:
- Je kunt direct na het ontstaan van de pijn niet meer op je been staan of lopen.
- Er ontstaat snel een grote zwelling of een flinke bloeduitstorting in je lies of bovenbeen.
- Je voelt een duidelijke deuk in de spier en bent veel kracht kwijt.
- Je bent nog in de groei en hebt na een plotselinge beweging hevige pijn in je lies, bekken of heup.
Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek of advies van een zorgverlener. Twijfel je, of houden je klachten aan? Neem dan contact op met je huisarts, fysiotherapeut of sportarts.
