Knie

Gescheurde achterste kruisband

Ook bekend als: AKB-ruptuur, achterste kruisbandletsel, PCL-letsel

De achterste kruisband zit diep in je knie en voorkomt dat je onderbeen naar achteren schuift. Deze band raakt beschadigd door een flinke klap of door het overstrekken van de knie. Omdat daar veel kracht voor nodig is, zijn er vaak ook andere banden of de meniscus beschadigd.

Wat is het?

De achterste kruisband is een stevige band midden in je knie. Hij houdt je scheenbeen op zijn plek en zorgt samen met andere banden voor een stabiele knie. Het letsel ontstaat meestal door een harde klap op de voorkant van het onderbeen terwijl de knie gebogen is, bijvoorbeeld bij een val of botsing, of door het overstrekken van de knie. Bijzonder aan deze band is dat hij meestal niet volledig afscheurt, maar oprekt. Daardoor kan hij vaak goed herstellen zonder operatie, als het letsel op tijd wordt herkend. Wordt het letsel niet goed behandeld, dan kan de knie blijvend instabiel worden en kan er sneller slijtage ontstaan.

Hoe herken je het?

Direct na het ongeluk is de knie dik en erg pijnlijk.
De knie is dan vaak te pijnlijk om goed te bewegen of te onderzoeken.
Bij een ouder letsel voelt de knie instabiel, alsof hij niet te vertrouwen is.
Pijn aan de voorkant van de knie, bijvoorbeeld bij het aflopen van een trap.

Wat kun je zelf doen?

Stop met sporten en belast de knie zo min mogelijk tot een arts ernaar heeft gekeken.
Koel de knie de eerste dagen om pijn en zwelling te verminderen.
Wacht niet af: als dit letsel binnen twee weken wordt herkend, kan de band vaak grotendeels herstellen.
Wil je pijnstillers gebruiken, overleg dan met je huisarts of apotheker.

Wanneer ga je naar wie?

huisarts

Voor de eerste beoordeling na een flinke klap of verdraaiing van de knie. De huisarts verwijst je zo nodig snel door.

sportarts

Voor het stellen van de juiste diagnose en het begeleiden van een behandeling zonder operatie.

Vind een sportarts in de buurt

orthopedisch chirurg

Als er meerdere banden beschadigd zijn of als een operatie (reconstructie) nodig is.

Vind een orthopedisch chirurg in de buurt

(sport)fysiotherapeut

Voor de opbouwende oefentherapie. Die is de basis van het herstel, met of zonder operatie.

Vind een (sport)fysiotherapeut in de buurt

Hoe wordt het behandeld?

Vaak is een operatie niet nodig. De behandeling start dan met ongeveer twee weken gips, gevolgd door ongeveer tien weken een speciale kniebrace die je dag en nacht draagt. Daarna bouw je beweging en kracht stap voor stap op. Bij ernstig letsel, of als er meerdere banden beschadigd zijn, kan de chirurg de band vervangen met een eigen pees, bijvoorbeeld de kniepees (patellapees) of een hamstringpees uit de achterkant van het bovenbeen. Na de operatie draag je zes tot twaalf weken een brace en mag je de eerste weken gedeeltelijk belasten.

Herstel en weer sporten

De vooruitzichten zijn redelijk goed. Bij behandeling zonder operatie haalt ongeveer 70 procent van de sporters met een geïsoleerd letsel het oude sportniveau. Na een operatie keert ongeveer 87 procent terug in sport. De revalidatie verloopt in drie fasen: eerst de functie van de knie verbeteren, dan sportspecifieke oefeningen, en daarna terugkeer naar sport. Je gaat pas naar een volgende fase als je er lichamelijk en mentaal klaar voor bent, niet op een vaste datum.

Zonder operatie duurt terugkeer naar sport gemiddeld ruim zestien weken. Na een operatie duurt het gemiddeld negen tot twaalf maanden. Een zorgvuldige revalidatie onder begeleiding van een (sport)fysiotherapeut vergroot de kans dat je je oude niveau weer haalt.

Neem direct contact op met een arts als:

Je onderbeen of voet voelt doof, tintelt, of wordt koud en bleek na het ongeluk: bel direct de spoedeisende hulp.
De knie staat zichtbaar scheef of uit de kom.
Je kunt direct na het ongeluk helemaal niet meer op het been staan.
Na een operatie: koorts in combinatie met een dikke, warme en rode knie.

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek of advies van een zorgverlener. Twijfel je, of houden je klachten aan? Neem dan contact op met je huisarts, fysiotherapeut of sportarts.